Irisleabhar na Gaedhilge

Anecdota from Irish MSS. IV. Senadh Saighri.

(1891)


ANECDOTA FROM IRISH MSS.


1
2

IV.


3
4

Senadh Saighri.


5
6

R.I.A.D., 4. 2, fo, 51a, I(A.D. 1300).


7
8

Slúaigheadh la Donnchadh mac Flaind mic
9Mailshechlaind do dénumh múir ocus cluidh
10i timchill Saighri Ciaráin ar impidhi a
11mhná .i. Sadhbh ingen Donnchadha Remhuir rígh
12Osraighi. Ar bá tnúth mór ocus bá format
13leisi múr ocus clodh i timchill gach airdchille
14i n-Éirinn ocus a ceall féin .i. Saighir gan
15chlodh gan mhúr. Co ráncatar fir Midhi lé
16co Tulaigh n-Donnchadha fri Saighir anair,
17ocus co m-bídís ac dénumh in chluidh cach lái
18i timchill na cille. Is ann sin doríacht corp
19a hathar-si don chill dia adhnacadh, ocus fen
20for seisrigh ag a imchur. Ocus ro hadhnacht
21fachétóir. O ro dhorchaigh an adhaigh, táncca-
22tar nónbhur crosán cíabhach cirdubh go
23m-bátar rorsan úaigh ac clíaraighecht amhail
24is bés do chrossánaibh ósin anall. Bá
25gilithir snechta a súile ocus a fíacla, ocus
26bá duibhithir gúal cach ball aile díbh. Is
27amhlaidh tancatar ocus dúan leó dó, ocus
28cach duine dochídh íat doníth galar lái co
29n-aidhchi dhó. Ocus is é seo dúan sin:


30
31

Muinnter Donnchaidh móir mhic Cheallaigh,
32coinde úabhair,
33Clíara binne bídh ac glaedhaigh sinde ar
34slúaghaibh.


35
36

Slúaigh ac milradh, muighe lána, tighe n-óla
37Óccmná finna, flaithifíala, maithi móra.
38Gáir a chlíar is a chéithern, coinne degh-
39shlúaigh,
40Sretha sirthe risin saimhghréin, crithle, crem-
41núail.


42
43

Crotta, cuislenna co cuibdhi, filidh faibhli,
44La dán n-dathghlan téighdís co rígh rathmur
45Raighne.


46
47

Dodor do dán, a mhic rígh Raighne co rathaibh,
48Caidhe na cuirn nó caidhi in muirn do bhí cot,
49athair?


50
51

Ro ghabhadh greim don fhir ro airfitset uili
52Áibhinn in rith for a raibhi for bith buidhi.


53
54

Baptais baptain for a anmain úair ro
55cluinnter,
56Mór a lúagh ar n-dul 'sa alltar — sinne
57a muinnter.


58
59

No bhidís in chlíar sin ó fhescur co maidin
60oc clíaraighecht lasin dúain sin forsin úaigh,
61ocus cach duine do fhéghadh íat dognídh galar


L. 107


62

lái co n-aidhchi dó. Cor'fhás ceist oc laechaibh
63ocus oc cléirchibh de sin, ar bá hinghnadh
64demhna co follus a coimaidhecht in rígh lán-
65chraibhdhigh.


66
67

Ba headh so tra ní dia chrabhadh .i. fodhail
68bídh ocus lenna cecha féile apstail in cach
69ardchill i n-Osraighi, ocus altram Dé cacha
70tighe i n-Osraighe ar son a cheithirne timchill,
71ocus trí peillec mírenn ocus peilec
72tuirtín ciric ocus beith fa breith ocus fa
73fáisidin ósin amach.


74
75

Co n-dernsat na cléirigh tréidhenus fri
76Día co faillsighthea dóibh cidh imar' lensatt
77na demna hé. Conustáinicc ainghel Dé a
78fís dochum céile Dé do chenél Fíacach .i.
79húa Capaill a shloinnedh, ocus atbert: “Is
80maith a n-dernsabhair,” ar sé, “in troscadh.
81Ocus nónbhur do chléir hui Chongeoidh íat,”
82ar sé, “ocus is é seo in tresfeacht táncatar
83i n-Éirinn a hiffirn, ocus ó nár' fhédsat
84ní don rígh ina bhethaidh is aire atát arna
85écc ag a dheithchedh. Ocus déntar oiffrend
86ambárach ocus uisce coisrictha ocus crothar
87ar in úaigh ocus ar in reilicc uile hé ocus
88ar magh na cille, ocus ticfaid úaibh na
89demhna.” Ocus dorónadh amhlaidh, ocus
90tánccatar clíar húi Chongheoidh i rechtaibh én
91cúldhubh isin aeoir eterbhúas, ocus nír' lámh-
92satt loighe forsan talmhain coisrictha. Ocus
93atbertatar: “Ní sechmaidh, ní sechmaidh,” ar
94síat, “in troscadh ocus in coisrechadh, úair
95ro bheimís-ni a n-dheghaidh a chuirp isint
96shaeghal, ar itá a ainim [i nim] ocus ní
97cuingium-ne ní dí.” Ocus ro imthighsetar
98sin.


99
100

Is annsin ro búi in crossán Find húa
101Cinga ocus Mac Rinntach hua Conodhráin
102ann, condidh íat na crossána sin ro mheab-
103raighset in dúain ocus in airfidiudh ó chéir
104húi Congheoidh. Conidh hí sin ealadhna ro
105fhoghain dóibh ósin amach ocus do chrossánaibh
106aile na hÉireann otá sin anall fós. — Finit.


107
108